Qoʻllanma · Yangilangan: 2026-yil 25-oktabr · 7 daqiqa oʻqish

Tender uchun ERI (E-IMZO): 44 000 soʻm, bir kun va 5 ta xato

Tender uchun ERI (elektron raqamli imzo, odatda «E-IMZO kaliti» deyishadi) 44 000 soʻm turadi va koʻpi bilan bir ish kunida beriladi. Agar soliq hisobotlarini allaqachon oʻz kalitingiz bilan topshirayotgan boʻlsangiz, yangisi, ehtimol, kerak emas. Biroq arizalar kalit narxi tufayli emas, u bilan bogʻliq beshta xato sababli barbod boʻladi. 2026-yil 25-oktabr ertalab xarid.uzex.uz, tender.mc.uz va xt-xarid.uz saytlaridagi 2 334 ta ochiq tenderdan 986 tasi keyingi 72 soat ichida yopilayotgan edi — xatoni tuzatishga odatda vaqt qolmaydi.

ERI nima va u tenderda nega kerak

ERI (ruscha — ЭЦП) — internetda hujjatlarni imzolash uchun parol bilan himoyalangan kalit-fayl. Saytlar kalitni «koʻrishi» uchun kompyuterga oʻrnatiladigan dastur E-IMZO deb ataladi. Sertifikat — kalitning «pasporti»: unda kalit kimga berilgani va qaysi sanagacha amal qilishi yozilgan.

OʻRQ-793-son «Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida»gi Qonunga koʻra, kalit bilan qoʻyilgan imzo oʻz qoʻlingiz bilan qoʻygan imzongizga, firma kaliti bilan qoʻyilgan imzo esa muhr bosilgan imzoga teng. Kalit bilan imzolangan ariza — tovarni koʻrsatilgan narxda yetkazib berish boʻyicha yuridik majburiyatingiz.

xarid.uzex.uz saytiga birjaning id.uzex.uz kabineti orqali ERI kaliti yoki OneID bilan kirish mumkin. Ammo ariza yoki shartnomani faqat aynan kalit bilan kirgan boʻlsangiz imzolay olasiz — aks holda sayt «Войдите в кабинет через ЭЦП!» (kabinetga ERI orqali kiring) deb javob beradi. tender.mc.uz (Qurilish vazirligining qurilish tenderlari) va xt-xarid.uz — oʻz roʻyxatdan oʻtish tartibiga ega alohida tizimlar, ularda ham E-IMZO kalitlari bilan ishlanadi. Maydonchalar haqida batafsil — xarid.uzex.uz va xt-xarid.uz boʻyicha sharhlarimizda.

2026-yilda ERI qancha turadi

Narx Vazirlar Mahkamasining 348-son qarori bilan belgilanadi: yuridik shaxslar va YaTT (yakka tartibdagi tadbirkorlar) BHM (bazaviy hisoblash miqdori)ning 10% ini, jismoniy shaxslar esa BHMning 7% ini toʻlaydi. Davlat xizmatlarining yagona portali my.gov.uz orqali ariza berilganda shu summaning 90% i olinadi. 2026-yil 1-sentabrdan BHM — 440 000 soʻm.

Biznes uchun bu arzimas xarajat: tenderda asosiy pul zakalat va kafolatlarga ketadi. Toʻliq hisob-kitob — «Qoʻlda qancha pul boʻlishi kerak» maqolasida.

ERIni qanday olish mumkin: uchta yoʻl

1. Davlat xizmatlari markazi — hamma uchun, jumladan xodimlar uchun ham mos. Pasport yoki ID-karta, mobil telefon (kalit paroli unga SMS orqali keladi) va fleshka yoki USB-token — kalitlar uchun himoyalangan fleshkani olib boring. Shaxs yuz orqali (Face ID) tekshiriladi.
2. my.gov.uz — onlayn va 10% arzonroq. Kompyuterda E-IMZO dasturi va yuzni tekshirish uchun MyID ilovasi kerak boʻladi.
3. e-imzo.soliq.uz — soliq xizmatining Soliq ilovasi orqali onlayn: ariza, toʻlov, QR-kod, Face ID — va kalitni oʻzingiz yaratasiz. Narxi — Davlat xizmatlari markazidagi bilan bir xil.

Arizani barbod qiladigan 5 ta xato

1. Notoʻgʻri kalit

Kompaniya nomidan ariza yuridik shaxs kaliti — tashkilot STIRi yozilgan kalit bilan imzolanadi. Qanday tekshirish mumkin: id.uzex.uz saytidagi kalit tanlash oynasida «Тип» qatorida «Юридическое лицо» (yuridik shaxs), yonida esa firmangiz nomi turishi kerak. Shaxsiy kalitni sayt «Физическое лицо» (jismoniy shaxs) deb belgilaydi.

YaTT — istisno. Yakka tartibdagi tadbirkor oʻzining shaxsiy kaliti bilan, jumladan ID-kartadagi bepul kalit bilan ham imzolaydi (buning uchun NFC li telefon yoki karta oʻquvchi qurilma kerak). id.uzex.uz saytida «Регистрация для индивидуальных предпринимателей» (YaTT uchun roʻyxatdan oʻtish) bandini tanlang — YaTT kalitidagi «Физическое лицо» belgisi odatiy hol.

2. Kalit muddati eng noqulay paytda tugadi

Kalit koʻpi bilan 24 oy amal qiladi. Muddati oʻtgan kalitni id.uzex.uz tanlashga qoʻymaydi — «Срок ЭЦП ключа истек» (ERI kaliti muddati tugagan) yozuvi chiqadi. Muddat tugashiga 30 kundan kam qolganda kalitlar roʻyxatida «Срок действия истекает через: N дн.» (amal qilish muddati N kundan keyin tugaydi) qatori paydo boʻladi — uni payqamay qolish oson.

Bu nega pulga ta’sir qiladi: Tanlo ma’lumotlariga koʻra, oxirgi 30 kunda xarid.uzex.uz da tender e’lon qilinganidan arizalar qabuli tugaguniga qadar odatda 7 kun oʻtadi, xt-xarid.uz dagi takliflar soʻrovi esa 72 soat davom etadi. Holbuki noldan birinchi arizagacha bir kun yetmaydi: kalit, maydonchada roʻyxatdan oʻtish va zakalat uchun pulni maydoncha hisobiga oʻtkazish — bir necha ish kunini hisobga oling.

Koʻpincha unutiladigan ikki jihat:

• Qonunga koʻra, muddatni uzaytirish soʻrovi muddat tugashidan kamida 2 hafta oldin beriladi. Kechiksangiz — yangi kalit olishingizga toʻgʻri keladi.
• Gʻolib boʻlsangiz, maydonchadagi shartnoma ham kalit bilan imzolanadi. Kalit nafaqat arizalar qabuli tugaguniga, balki shartnoma imzolanguniga qadar ham «yashashi» kerak — ustiga 2–4 hafta zaxira bilan. Oʻz vaqtida imzolanmagan shartnoma zakalatdan ayrilish va insofsiz ijrochilar reyestriga tushish xavfini tugʻdiradi.

3. Kalit faqat direktorda

Direktor xizmat safarida yoki betob — arizani imzolaydigan odam yoʻq. Qonun bir nechta kalitga ega boʻlishga ruxsat beradi, xodimlar uchun firma kalitlari soniga esa cheklov yoʻq — buni kalitlarni beradigan Soliq qoʻmitasi huzuridagi «Yangi texnologiyalar» ilmiy-axborot markazi tushuntirgan. Kompaniya kalitini yana bitta mas’ul xodimga rasmiylashtiring. Direktor almashdimi — yangi rahbarga oʻz kaliti kerak, avvalgisining sertifikatini esa bekor qiling.

4. Kalit va parol «yordamchida»

Firma kaliti — bir vaqtning oʻzida ham imzo, ham muhr. Autsorsdagi buxgalter yoki «tenderlarda yordam beradigan» tanishingiz imzolagan har bir hujjatni yuridik jihatdan siz imzolagan boʻlasiz. Qonunning 27-moddasiga koʻra, yuridik shaxs kalitlari uchun, hatto ular xodimlarga berilgan boʻlsa ham, rahbar javob beradi, kalit egasi esa undan begonalar foydalanayotgan boʻlsa, bu haqda darhol roʻyxatga olish markaziga xabar berishi shart. Kaliti bor xodim ishdan ketdimi — uning sertifikatini Davlat xizmatlari markazi orqali toʻxtatib qoʻying yoki bekor qiling.

5. Eski E-IMZO dasturi

Agar E-IMZO dasturi oʻrnatilmagan yoki eskirgan boʻlsa, maydoncha «Ошибка соединения с E-IMZO. Возможно у вас не установлен модуль E-IMZO» (E-IMZO bilan ulanishda xato, ehtimol, E-IMZO moduli oʻrnatilmagan) yoki «Установите новую версию приложения E-IMZO» (E-IMZO ilovasining yangi versiyasini oʻrnating) degan xabarni koʻrsatadi. Amaldagi versiyani e-imzo.soliq.uz dan yuklab oling va ishlaydigan barcha maydonchalarga kirishni darhol tekshirib koʻring. Buni arizalar qabuli tugashiga bir soat qolganda emas, xotirjam kunda qiling.

Cheklist: bugunoq bajaring

• Yuridik shaxs — kalitda kompaniya STIRi borligiga ishonch hosil qiling. YaTT — maydonchada aynan YaTT sifatida roʻyxatdan oʻtganingizga.
• Kalit muddatini tekshiring va uzaytirishga ulgurish uchun tugashidan 40 kun oldin eslatma qoʻying.
• Kompaniya kalitini ikkinchi xodimga ham rasmiylashtiring.
• E-IMZO ni yangilang va id.uzex.uz ga aynan kalit bilan kirishni tekshiring.
• Hujjatlarni oldindan tayyorlab qoʻying — roʻyxat «Tenderda ishtirok etish uchun hujjatlar» maqolasida.
• Tenderlardan qabul tugashiga bir kun qolganda emas, e’lon qilingan kuniyoq xabardor boʻling: Tanlo katalogida oʻz sohangiz boʻyicha qidiruvni saqlab, yangi lotlarni Telegram orqali olishingiz mumkin.

Koʻp beriladigan savollar